เจาะประเด็น
Privacy / Wearables
แว่น AI ของ Meta ขายดีจนน่ากลัว แอปโซเชียลกำลังจับตาคุณโดยไม่รู้ตัว
Ray-Ban Meta กลายเป็นของฮิตติดหน้ารุ่นใหม่ แต่คำถามใหญ่คือ "เราจะรู้ได้ยังไงว่ากำลังถูกบันทึก?" — แล้วแอปอย่าง Zuckoff จะช่วยได้จริงแค่ไหน?
ทีมข่าว เอไอไทย.com
⏱ อ่าน 5 นาที
เทคโนโลยีที่ออกแบบมาเพื่อ "ใกล้ชิด" กำลังทำให้เรารู้สึก "แปลกหน้า" กับคนรอบข้างมากขึ้นเรื่อยๆ
ถ้าคุณยังไม่เคยเห็นใครใส่ Ray-Ban Meta เดินอยู่ในห้าง ผมว่าอีกไม่นานคุณจะได้เห็นแน่ๆ เพราะเจ้าอุปกรณ์ตัวนี้คือ "ของมันต้องมี" รุ่นใหม่ของสายเทคที่อยากเท่แบบไม่ต้องพกกล้อง แต่ปัญหาคือ มันเท่ไปไหน? มันบันทึกภาพเราอยู่หรือเปล่า? แล้วเราจะรู้ได้ยังไง? นี่คือโจทย์ที่ Ars Technica เพิ่งหยิบมาวิเคราะห์ และมันทำให้ผมคิดตามยาวเลย
ย้อนกลับไปสักสองสามปีก่อน ถ้าพูดถึงแว่นอัจฉริยะ คนส่วนใหญ่จะนึกถึง Google Glass ที่ล้มเหลวไม่เป็นท่า เพราะคนมองว่ามัน "ดูเป็นหุ่นยนต์" เกินไป แต่ตอนนี้ Meta พลิกเกมด้วยการจับมือกับ Ray-Ban ทำแว่นที่หน้าตาดูเหมือนแว่นกันแดดธรรมดาๆ แต่ซ่อนกล้องและไมโครโฟนไว้ในตัว ฟีเจอร์ AI ก็ฉลาดพอจะตอบคำถามหรือแปลภาษาให้คุณได้ทันที มันคือของเล่นที่ "อินไซด์" ที่สุดในตอนนี้เลยก็ว่าได้
แต่พอของมันขายดี ความกังวลก็ตามมาเป็นระลอก เพราะแว่นรุ่นนี้มีไฟ LED ดวงเล็กๆ ที่จะติดขึ้นเมื่อกำลังบันทึกวิดีโอ แต่ใครจะไปสังเกตเห็นละ? ในที่สว่างๆ หรือถ้าคนใส่หันหน้าไปทางอื่น คุณจะไม่มีทางรู้เลยว่ากำลังถูกถ่ายอยู่ — และนี่คือจุดที่มันน่ากลัวจริงๆ
ไฟ LED ไม่ใช่คำตอบ
Meta อ้างว่าไฟดวงเล็กๆ บนแว่นคือ "สัญญาณ" บอกว่ากำลังบันทึก แต่ในทางปฏิบัติจริง มันเล็กเกินไป มองไม่ค่อยเห็น และคนส่วนใหญ่ก็ไม่รู้ด้วยซ้ำว่ามันคืออะไร
Zuckoff คือทางออก?
แอปฟรีตัวใหม่ที่ Ars นำมาทดสอบ ใช้ AI ตรวจจับ "ลายเซ็น" ของแสงจากไฟ LED บนแว่น Meta เพื่อเตือนว่าคนตรงหน้ากำลังอัดวิดีโออยู่ — ฟังดูดี แต่ก็ไม่ได้เพอร์เฟกต์
จริงๆ แล้วชื่อแอปก็บอกอยู่แล้วว่ามันตั้งใจแซะ Mark Zuckerberg แบบไม่เกรงใจใคร ("Zuckoff" พ้องเสียงกับ "fuck off" — เอาจริงๆ นะ) แนวคิดของมันคือการใช้ AI มองหาลวดลายแสงอินฟราเรดที่เปล่งออกมาจาก LED บนแว่น Meta ซึ่งมนุษย์ตาเปล่ามองไม่เห็น แต่กล้องสมาร์ทโฟนจับได้ มันเหมือนกับ "เรดาร์" จับคนแอบถ่ายในที่สาธารณะ ซึ่งฟังดูเป็นไอเดียที่ดีมาก
แต่ปัญหาคือ มันไม่สมบูรณ์แบบ ในการทดสอบของ Ars แอปใช้ได้ผลในระยะใกล้และแสงที่เหมาะสม แต่ถ้าคนใส่แว่นอยู่ไกลๆ หรืออยู่ในที่ที่มีแสงรบกวนเยอะๆ มันก็พลาดได้เหมือนกัน แถมยังมีเรื่อง "false positive" — บางทีมันก็เตือนทั้งที่ไม่มีแว่น Meta อยู่ตรงหน้าเลย ทำให้คนที่ใช้แอปตื่นตระหนกเกินเหตุ
ผมมองว่าประเด็นนี้มันไม่ได้อยู่ที่ว่าแอปไหนจะตรวจจับได้แม่นยำกว่า แต่มันคือ "สนธิสัญญาทางสังคม" ที่เรากำลังต้องเขียนกฎใหม่ร่วมกัน สมัยก่อน ถ้าคุณคุยกับใครสักคนแล้วเขาแอบอัดเสียงคุณ คุณสามารถฟ้องได้ แต่ตอนนี้ ถ้าเขาสวมแว่นตาและเดินผ่านคุณในลิฟต์ เขาสามารถบันทึกหน้าคุณไปเข้าฐานข้อมูล AI โดยที่คุณไม่รู้ตัวเลย — มันคือการรุกล้ำความเป็นส่วนตัวในรูปแบบที่กฎหมายยังตามไม่ทัน
Meta บอกว่าไฟ LED คือ "การเปิดเผยโดยสมัครใจ" แต่ผมว่าเถียงกันไม่ขึ้นหรอก เพราะในความเป็นจริง ไม่มีใครมองไฟดวงเล็กๆ บนแว่นตาเวลาคุยกับคนอื่น ถ้าคุณจะขายแว่นที่มีกล้องได้ คุณต้องยอมรับว่าคนรอบข้างจะรู้สึกหวาดระแวง และนั่นคือต้นทุนของเทคโนโลยีนี้ที่บริษัทต้องแบกรับ
สรุปสั้นๆ คือ แอปอย่าง Zuckoff เป็นเพียง "พลาสเตอร์ปิดแผล" ไม่ใช่ทางออกที่แท้จริง สังคมต้องตั้งคำถามกับ Meta เองว่า คุณจะทำยังไงให้คนทั่วไปรู้สึกปลอดภัยเมื่ออยู่ใกล้คนใส่แว่นของคุณ? ถ้าตอบไม่ได้ ก็อย่าหาว่าคนมองคุณเป็น "สายลับ"
ที่มา: Ars Technica — อ่านต้นฉบับ
ความคิดเห็น 3
กำลังโหลดความคิดเห็น...