เจาะประเด็น
AI / Search
ChatGPT เริ่มใช้คำสั่ง site: แบบจริงจังแล้ว — นี่คือจุดจบของเว็บไซต์ที่รอให้ AI มาเก็บเนื้อ?
ตัวเลขการใช้งานพุ่งจาก 0.5% ไป 17% ในไม่กี่วัน — แต่สิ่งที่สำคัญกว่าคือมันบอกอะไรเราเกี่ยวกับอนาคตของการค้นหา
ทีมข่าว เอไอไทย.com
⏱ อ่าน 4 นาที
เคยสงสัยไหมว่าทำไมเว็บคุณถึงไม่ค่อยติดในคำตอบของ ChatGPT? คำตอบอาจไม่ใช่เพราะคอนเทนต์ห่วย แต่เพราะ AI เริ่มเลือกเองแล้วว่า "ขอดูเฉพาะบางเว็บ"
หากคุณเป็นคนที่ทำเว็บไซต์หรือคอนเทนต์เพื่อหวังพึ่งทราฟฟิกจาก AI แชทบอท นี่คือข่าวที่คุณต้องนั่งลงอ่านให้ละเอียด เพราะสิ่งที่ Simon Willison เจอจากการติดตามข้อมูลของ Promptwatch คือการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ที่แทบไม่มีใครพูดถึง
Promptwatch คือเครื่องมือในสาย "GEO" (Generative Engine Optimization) — พูดง่ายๆ ก็คือ SEO ยุคใหม่ ที่ไม่ได้ทำเพื่อติดอันดับ Google แต่ทำเพื่อให้เว็บของคุณถูกพูดถึงในคำตอบของ ChatGPT, Claude หรือ Gemini พวกเขามีระบบอัตโนมัติที่คอยติดตามว่าบอทเหล่านี้ตอบอะไรให้ผู้ใช้บ้าง และเก็บข้อมูลสถิติไว้ ซึ่งมันกลายเป็นแหล่งข้อมูลลับที่ทำให้เราเห็นการเปลี่ยนแปลงภายในที่ OpenAI ไม่เคยประกาศอย่างเป็นทางการ
จากข้อมูลของ Promptwatch ในช่วงหลายสัปดาห์ก่อนหน้า อัตราการใช้คำสั่ง site: (คำสั่งที่บังคับให้ค้นหาเฉพาะในเว็บที่ระบุ) ในคำค้นของ ChatGPT Search อยู่ที่ราว 0.3–0.5% เท่านั้น แต่แล้วมันพุ่งขึ้นไปแตะระดับ 16–17% ในวันที่ 8 สิงหาคม ซึ่งตรงกับการปล่อยอัปเดต GPT-5.6 รอบต้นเดือนพอดี และที่น่าสนใจคือก่อนหน้านั้นมันดิ่งลงไปที่ 0.15% ในช่วงวันที่ 3–5 สิงหาคม ซึ่งฟังดูเหมือนการเทสต์แบบค่อยเป็นค่อยไปก่อนเปิดตัวจริง
แน่นอนว่าตัวเลขนี้มาจากแค่บางคำค้นที่ Promptwatch ติดตามอยู่ ไม่ใช่ภาพรวมทั้งหมดของ ChatGPT Search แต่ขนาดนั้นก็ยังบอกอะไรได้เยอะมาก — การเพิ่มขึ้น 30–50 เท่าในเวลาไม่กี่วันไม่ใช่เรื่องธรรมชาติ และมันสอดคล้องกับประกาศคลุมเครือของ OpenAI เมื่อวันที่ 6 สิงหาคมที่ว่า "สำหรับผู้ใช้ Plus และ Pro เรากำลังอัปเดต GPT-5.6 Sol ใน Chat ให้มีความน่าเชื่อถือกับข้อเท็จจริงมากขึ้นและให้คำตอบที่ตรงประเด็นมากขึ้น"
Simon บอกว่าเขาสงสัยว่าระบบใหม่นี้ไม่ได้สอนให้ ChatGPT ใช้คำสั่ง site: โดยตรง แต่เปลี่ยนโครงสร้างฟังก์ชันการค้นหาเป็นรูปแบบ search(query, recency, domains) แทน — คือให้ AI ระบุได้เองว่าอยากได้ข้อมูลจากโดเมนไหนเป็นพิเศษ ซึ่งมันก็คือการบังคับเลือกเว็บแบบเดียวกัน แต่ทำผ่านกลไกที่ซับซ้อนกว่าและตรวจจับได้ยากกว่า
เรื่องนี้ไม่ได้จบแค่ที่ตัวเลขการใช้งาน เพราะในรายงานติดตามผลวันที่ 18 สิงหาคม Promptwatch พบว่า ChatGPT ลดการใช้ Reddit เป็นแหล่งข้อมูลลงอย่างมีนัยสำคัญ และถึงแม้ Simon จะพยายามหาหลักฐานว่าระบบพรอมพ์ (system prompt) มีการแก้ไขให้เลี่ยง Reddit หรือไม่ แต่ก็ยังไม่พบการเปลี่ยนแปลงที่ชัดเจน — ซึ่งมันก็เป็นอีกหนึ่งความทึบที่ OpenAI ถนัดทำ
ตรงนี้แหละที่ผมว่ามันน่ากังวล เพราะถ้า ChatGPT เริ่ม "เลือกเว็บ" เองได้ในระดับนี้ นั่นหมายความว่าเกมการตลาดคอนเทนต์เพื่อ AI กำลังเปลี่ยนไปโดยสิ้นเชิง คุณอาจทำคอนเทนต์ดีแค่ไหนก็ไม่มีความหมาย ถ้า AI ตัดสินใจแล้วว่ามันจะดึงข้อมูลจากบางโดเมนที่มันไว้ใจเท่านั้น มันคือการผูกขาดแบบใหม่ที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า
การเปลี่ยนแปลงที่ควรจับตา
จากข้อมูลของ Promptwatch มี 3 จุดเปลี่ยนสำคัญที่เกิดขึ้นพร้อมกัน: (1) การใช้ site: operator เพิ่มขึ้นกะทันหัน (2) การดิ่งลงก่อนเปิดตัวซึ่งบ่งบอกถึงการเทสต์แบบเป็นขั้น และ (3) การลดน้ำหนักของ Reddit ในผลลัพธ์ — ทั้งหมดนี้เกิดขึ้นในช่วงเวลาเดียวกันกับ GPT-5.6
สิ่งที่ผมอยากฝากไว้คือ อย่ามองข้ามข้อมูลจากเครื่องมือภายนอกแบบนี้ เพราะในขณะที่ OpenAI ไม่เคยเปิดเผยรายละเอียดการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้อย่างชัดเจน นักพัฒนาอิสระและทีมอย่าง Promptwatch ต่างหากที่กำลังทำหน้าที่สืบสวนให้วงการทั้งหมด — และถ้าไม่มีพวกเขา เราคงไม่รู้ด้วยซ้ำว่าการค้นหาแบบ AI กำลังถูกปรับแต่งให้เข้าข้างใครบางคน
นี่คือสัญญาณแรกของยุคที่ AI ไม่ใช่แค่ "ค้นหา" แต่กำลัง "เลือก" ให้คุณแล้ว — และถ้าคุณยังคิดว่าการทำ SEO แบบเดิมจะช่วยให้เว็บคุณรอด คุณกำลังคิดผิดมหันต์ เกมใหม่คือการทำให้ AI ไว้ใจเว็บคุณ ไม่ใช่แค่ทำให้ Google เข้าใจ
ที่มา: Simon Willison's Weblog — อ่านต้นฉบับ
ความคิดเห็น 4
กำลังโหลดความคิดเห็น...