เจาะประเด็น
Hardware
ทดสอบ liquid metal 2 ปีเต็ม Der8auer เผยคราบเขียวบนทองแดงไม่ใช่เรื่องน่ากลัวอย่างที่คิด
ผลทดสอบยาวสองปีชี้ คราบที่หลายคนตกใจเป็นแค่ปฏิกิริยาตามธรรมชาติ และมันหยุดโตหลังจากผ่านไปสองเดือน
ทีมข่าว เอไอไทย.com
⏱ อ่าน 4 นาที
คราบที่คนใช้ liquid metal เห็นแล้วใจหาย อาจไม่ใช่สัญญาณว่า TIM กำลังพัง แต่มันคือหลักฐานว่ามันทำงานของมันไปแล้วต่างหาก
ใครที่เคยแกะบล็อกน้ำหรือซิงก์ทองแดงออกหลังใช้ liquid metal มาสักพักแล้วเจอคราบสีเทาๆ เปื้อนอยู่บนผิวทองแดง คงรู้สึกเสียวๆ อยู่ในใจว่าของเราเสียหรือเปล่า ลูกค้าคนหนึ่งก็สงสัยแบบนั้นเหมือนกัน ส่งรูปคราบบน cold plate ทองแดงมาให้ Der8auer ดู เจ้าพ่อ overclocker สายดัดแปลงฮาร์ดแวร์เลยถือโอกาสตอบแบบละเอียดยิบ ด้วยการเปิดผลวิเคราะห์ Thermal Grizzly Conductonaut Extreme ที่ทดสอบมานานสองปีเต็ม
คำตอบสั้นๆ คือคราบพวกนั้นไม่ใช่ความผิดพลาด แต่เป็นปฏิกิริยาทางเคมีที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ เมื่อ gallium ใน liquid metal เจอกับทองแดง มันจะทำปฏิกิริยาที่เรียกว่า peritectic reaction เกิดเป็นสารประกอบ CuGa2 ขึ้นมาที่ผิวหน้า ตัว alloy ที่ได้นี้มีค่าการนำความร้อนประมาณ 100 W/m·K ซึ่งถ้าเทียบกับทองแดงแท้ๆ ก็ต่ำกว่าอยู่พอสมควร แต่ก็ยังสูงกว่า liquid metal เดี่ยวๆ อยู่ดี
จุดที่คนมักเข้าใจผิดคือคิดว่าคราบนี้จะโตไปเรื่อยๆ จนกินทั้งชิ้น แต่จริงๆ แล้วมันโตในอัตราประมาณ 1 ไมโครเมตรต่อวัน และจะหยุดที่ความหนา 50-100 ไมโครเมตรเท่านั้น อันนี้แหละคือคำอธิบายของรายงานออนไลน์ที่บอกกันว่า liquid metal "ระเหยหายไป" ตามกาลเวลา จริงๆ มันไม่ได้ระเหยไปไหน แค่กลายเป็นชั้น alloy บางๆ ที่ผิวแทน
ส่วนที่น่าสนใจที่สุดคือการทดสอบระยะยาว Der8auer เอาปลั๊กทองแดงที่ทา Conductonaut Extreme ไปส่องใต้กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนแบบเป็นช่วงๆ ตลอดสองปี ภาพแรกหลังทาใหม่ๆ ผิวของ liquid metal ยังเห็นเป็นของเหลวชัดเจน แต่ผ่านไปแค่สองสัปดาห์เท่านั้น ภาพเปลี่ยนไปแบบคนละเรื่อง มีผลึกและอนุภาคแข็งก่อตัวขึ้นบนผิวให้เห็นชัดเจน
ผลึกพวกนี้โตขึ้นเรื่อยๆ ระหว่างที่ชิ้นทดสอบอยู่ในสภาพแวดล้อมที่กำจัดออกซิเจนออกไป จนพอครบสองเดือน ผิวหน้าไม่เหลือสภาพของเหลวให้เห็นอีกแล้ว กลายเป็นผลึกเต็มพื้นที่ไปหมด จากนั้นทีมทดสอบเฝ้าดูต่อไปอีกเกือบสองปี จนถึงจุดสองปีเต็ม ก็ไม่พบการเปลี่ยนแปลงอะไรเพิ่มเติมบนผิวอีกเลย
ซึ่งนี่ก็ตรงกับที่ Der8auer คาดการณ์ไว้แต่แรกเป๊ะๆ เขาบอกว่าชั้น peritectic deposition จะโตในอัตราราว 1 ไมโครเมตรต่อวัน จนกระทั่งหนาราว 50 ไมโครเมตร แล้วก็หยุดแค่นั้น ไม่ไปต่อ ตัวเลขสองเดือนที่เห็นการเปลี่ยนแปลงหยุดนิ่งก็สอดคล้องกับความหนาที่คาดไว้พอดี
ถ้าจะสรุปเป็นภาษาคนเล่นคอมฯ ก็คือ liquid metal ที่ทาไปตอนแรกจะ "เสถียร" ภายในเวลาประมาณ 50-60 วันแรก หลังจากนั้นประสิทธิภาพการนำความร้อนจะนิ่งอยู่ที่ระดับหนึ่งซึ่งต่ำกว่าตอนทาใหม่ๆ ไปบ้าง แต่ก็ไม่ได้แย่ลงเรื่อยๆ อย่างที่ใครหลายคนกลัว
ช่วง 2 สัปดาห์แรก
ผิวของ liquid metal เริ่มมีผลึกและอนุภาคแข็งก่อตัวให้เห็นชัดเจน
ช่วง 2 เดือน
ผิวกลายเป็นผลึกเต็มพื้นที่ ไม่เหลือสภาพของเหลวให้เห็นอีกต่อไป
ช่วง 2 เดือนถึง 2 ปี
ไม่พบการเปลี่ยนแปลงเพิ่มเติมบนผิวอีกเลย สภาพนิ่งสนิท
สรุปคือคนที่ใช้ liquid metal แล้วเจอคราบบนทองแดงไม่ต้องตกใจไปเอง คราบนั้นคือหลักฐานว่าปฏิกิริยาเกิดขึ้นและจบลงแล้วภายในสองเดือนแรก หลังจากนั้นมันจะนิ่ง ไม่ได้เสื่อมสภาพแบบไหลลงไปเรื่อยๆ อย่างที่ตำนานในฟอรัมเล่ากัน สิ่งเดียวที่ควรกังวลจริงๆ คือค่าการนำความร้อนที่ลดลงจากทองแดงแท้มาเป็น alloy ประมาณ 100 W/m·K ซึ่งถ้าคุณซีเรียสเรื่องอุณหภูมิระดับองศาเดียว ก็อาจต้องคิดหนักขึ้นหน่อยตอนเลือกใช้ของเหลวชนิดนี้
ที่มา: TechPowerUp — อ่านต้นฉบับ
ความคิดเห็น 2
กำลังโหลดความคิดเห็น...