เจาะประเด็น
Tech & Rights
ผู้ต้องขัง ICE ในจอร์เจียใช้ซอฟต์แวร์ประชุมของเรือนจำเอง อัดคลิปแฉสภาพข้างใน
เครื่องมือที่ทำมาเพื่อคุมคน กลับกลายเป็นช่องทางให้คนข้างในส่งเสียงออกมา
ทีมข่าว เอไอไทย.com
⏱ อ่าน 4 นาที
เมื่อระบบที่ออกแบบมาเพื่อปิดกั้นคน กลายเป็นช่องทางเดียวที่คนข้างในใช้บอกโลกว่าข้างในเป็นยังไง นั่นแหละคือสัญญาณว่าระบบนั้นกำลังพัง
สี่ชายที่ถูกควบคุมตัวอยู่ในศูนย์กักกันคนเข้าเมืองของ ICE ในพื้นที่ชนบทของรัฐจอร์เจีย ทำสิ่งที่หลายคนอาจไม่ทันคิด พวกเขาใช้ซอฟต์แวร์ประชุมทางวิดีโอของตัวศูนย์เองเนี่ยแหละ อัดคลิปความยาว 5 นาทีออกมาแฉทั้งสภาพความเป็นอยู่ข้างใน และแฉสิ่งที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ กำลังทำกับศาลตรวจคนเข้าเมือง
ประเด็นคือคลิปนี้ไม่ได้ทำโดยนักข่าว ไม่ได้ทำโดยองค์กรสิทธิมนุษยชน ไม่ได้ทำโดยทนายความ แต่มันทำโดยคนที่ถูกขังอยู่ข้างในนั่นแหละ ใช้เครื่องมือที่ศูนย์จัดให้สำหรับ "ติดต่อกับโลกภายนอก" แล้วหันมันกลับมาเล่าเรื่องที่ระบบไม่อยากให้ใครรู้
ในคลิป 5 นาทีนั้น ผู้ชายสี่คนอธิบายว่าระบบกฎหมายข้างในมันถูกออกแบบมาให้ "พังโดยเจตนา" (intentionally dysfunctional) เพื่อให้พวกเขาติดอยู่ในความควบคุมของรัฐบาลกลางเป็นเวลาหลายเดือน ซึ่งฟังดูเหมือนคำกล่าวหาหนักๆ แต่ถ้าเรามองบริบทที่ว่า ICE กำลังถูกใช้เป็นเครื่องมือทางการเมืองเต็มรูปแบบในยุคทรัมป์ มันก็ไม่ได้เกินจริงอะไร
สิ่งที่ทำให้เรื่องนี้น่าสนใจสำหรับคนสายเทคไม่ใช่แค่เรื่องสิทธิมนุษยชน แต่คือ "ช่องโหว่" ของระบบไง ทุกวันนี้เรือนจำ ศูนย์กักกัน สถานที่ควบคุมตัวต่างๆ ทั่วโลก ทยอยติดตั้งระบบประชุมทางวิดีโอ ระบบแชท ระบบติดต่อญาติออนไลน์ เพราะมันประหยัดกว่าให้คนมาเยี่ยมแบบเจอตัว และดูทันสมัยดี แต่พอมีคนข้างในรู้จักใช้เครื่องมือพวกนี้เป็น มันก็กลายเป็นช่องทางสื่อสารที่ผู้คุมคุมไม่ได้เต็มร้อยทันที
นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่มีคนใช้เทคโนโลยีที่ผู้คุมติดตั้งไว้เองย้อนกลับมาบอกเล่าเรื่องข้างใน แต่การที่มันเกิดในศูนย์ ICE ของสหรัฐฯ และกลายเป็นคลิปที่แพร่กระจายออกมาได้ มันชี้ให้เห็นชัดว่าช่องว่างระหว่าง "การคุมขัง" กับ "การปิดกั้นข้อมูล" มันแคบลงเรื่อยๆ ทุกวัน
อีกมุมที่คลิปนี้พูดถึงคือการที่ทรัมป์เข้าแทรกแซงศาลตรวจคนเข้าเมืองอย่างเป็นระบบ ผู้ชายในคลิปบอกตรงๆ ว่าศาลที่ควรจะเป็นที่พึ่งสุดท้ายของคนที่ถูกกักกัน กำลังกลายเป็นส่วนหนึ่งของเครื่องจักรที่กักพวกเขาไว้ ไม่ใช่กลไกที่ช่วยปล่อย
สำหรับคนที่ตามข่าวเทคและนโยบายอินเทอร์เมียนต์อยู่แล้ว เรื่องนี้คือตัวอย่างชัดๆ ว่าซอฟต์แวร์ที่ดูเหมือนเป็นแค่ "utility" ในเรือนจำ มันมีน้ำหนักทางการเมืองได้แค่ไหน และการที่ผู้ต้องขังเลือกใช้มันเป็นเครื่องมือสื่อสาร แทนที่จะรอให้ทนายหรือนักข่าวมาช่วย มันบอกอะไรบางอย่างกับเราว่า ตอนนี้คนข้างในไม่เชื่อว่าระบบจะพูดแทนพวกเขาได้แล้ว
ที่ต้องจับตาต่อไปคือ คลิปนี้จะนำไปสู่อะไร มีการสอบสวนภายในศูนย์ไหม มีการเปลี่ยนแปลงข้อกำหนดการใช้ซอฟต์แวร์ประชุมไหม หรือทาง ICE จะยิ่งล็อกระบบให้แน่นขึ้นกว่าเดิม ซึ่งถ้าเป็นอย่างหลัง มันก็จะยิ่งตอกย้ำว่าปัญหาจริงไม่ใช่ที่ตัวซอฟต์แวร์ แต่คือที่คนที่คุมมันอยู่
เรื่องนี้สอนเราว่าเทคโนโลยีที่ออกแบบมาเพื่อควบคุมคน มันไม่เคยควบคุมได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ และคนที่ถูกกดทับที่สุดมักเป็นคนที่รู้จักใช้มันอย่างสร้างสรรค์ที่สุด — คำถามคือ ICE จะเรียนรู้จากเรื่องนี้ หรือจะยิ่งปิดประตูให้แน่นขึ้น
ที่มา: The Verge — อ่านต้นฉบับ
ความคิดเห็น 6
กำลังโหลดความคิดเห็น...