เจาะประเด็น
Documentary
สารคดีอีลอน มัสก์ยาว 4 ชั่วโมง ทำมาดีแค่ไหน แต่คนดูก็คือคนที่เห็นด้วยอยู่แล้ว
อเล็กซ์ กิบนีย์ เล่าเรื่องมัสก์ได้ละเอียดจนน่าทึ่ง แต่คำถามคือ ใครกันที่ต้องการดูมันจริงๆ
ทีมข่าว เอไอไทย.com
⏱ อ่าน 4 นาที
สารคดีที่ทำมาดีที่สุด อาจไม่ใช่สารคดีที่เปลี่ยนใจใครได้สักคน
มันก็สมเหตุสมผลอยู่หรอกที่สารคดีเกี่ยวกับอีลอน มัสก์จะยาวเป็นหนังใหญ่ งานชิ้นล่าสุดของอเล็กซ์ กิบนีย์ ผู้เคยกำกับสารคดีเรื่อง Theranos กับ Steve Jobs มาก่อน เล่าเรื่องราวของมัสก์ได้ละเอียดจนน่าประทับใจ ตั้งแต่สมัยเป็นเศรษฐีดอตคอม จนถึงช่วงที่เขา "เอาต์เครื่องย่อยไม้" ใส่หน่วยงานรัฐบาลสหรัฐฯ ที่สำคัญๆ
แต่ประเด็นมันอยู่ตรงนี้ — สารคดีแบบนี้มันกำลัง "เทศน์ให้คนที่ไปโบสถ์อยู่แล้วฟัง" หรือเปล่า คนที่จะเสียเวลานั่งดูหนัง 4 ชั่วโมงเกี่ยวกับมัสก์ ส่วนใหญ่ก็คือคนที่สนใจเขาอยู่แล้ว ไม่ว่าจะรักหรือเกลียด และคนที่ควรจะดูมากที่สุด กลับไม่มีทางกดเล่นแน่ๆ
กิบนีย์ไม่ใช่คนใหม่ในวงการสารคดีเชิงสืบสวน เขาสร้างชื่อจากการขุดคุ้ยเรื่อง Theranos และสตีฟ จ็อบส์ ซึ่งทั้งสองเรื่องเป็นกรณีศึกษาที่คนดูรู้สึกว่า "ได้เห็นอะไรที่ตัวเองไม่เคยรู้" แต่กับมัสก์ มันคนละโจทย์ เพราะมัสก์แทบจะอยู่บนหน้าจอเรา ทุกวัน ทุกสัปดาห์ ทุกครั้งที่เขาโพสต์อะไรลงแพลตฟอร์มของตัวเอง
นี่คือจุดที่สารคดียาวๆ แบบนี้เจอทางตัน ข้อมูลมันเยอะก็จริง แต่ข้อมูลส่วนใหญ่คนก็รู้กันหมดแล้ว จะมีก็แต่มุมที่กิบนีย์เรียบเรียงใหม่ให้เห็นภาพรวมทั้งหมดในที่เดียว ซึ่งนั่นก็มีค่าของมัน แต่มันเป็นคุณค่าที่คนดูต้อง "อยากดู" อยู่แล้วถึงจะได้สัมผัสมัน
ถ้าถามผม ปัญหาของสารคดีประเภทนี้ไม่ใช่ที่ความยาว แต่เป็นที่ "คนดูเป้าหมาย" หนัง 4 ชั่วโมงเรื่องมัสก์จะถูกพูดถึงในกลุ่มคนที่ติดตามข่าวเทคโนโลยีอยู่แล้ว เป็นการยืนยันความเชื่อเดิมของทั้งสองฝั่งมากกว่าจะเปิดหูเปิดตาใครใหม่
คนที่ชื่นชมมัสก์จะดูแล้วบอกว่า "นี่ไง เขาทำอะไรเยอะแยะ" ส่วนคนที่ไม่ชอบเขาก็จะดูแล้วบอกว่า "เห็นไหม ฉันบอกแล้ว" ไม่มีใครออกจากโรงหนังแล้วเปลี่ยนใจเลยสักคน นี่คือธรรมชาติของสารคดีเชิงชีวประวัติในยุคที่ข้อมูลทุกอย่างอยู่บนอินเทอร์เน็ตแล้ว
แต่ก็นั่นแหละ งานของกิบนีย์มันก็มีมาตรฐานของมันอยู่ เขาเป็นคนที่ทำการบ้านหนัก และการเล่าเรื่องมัสก์แบบครบวงจรตั้งแต่ต้นจนถึงปัจจุบันก็ไม่ใช่เรื่องง่ายๆ การรวบรวมเส้นเรื่องทั้งหมดมาไว้ในที่เดียวอาจมีค่าสำหรับคนรุ่นหลังที่อยากเข้าใจว่ามัสก์กลายมาเป็นมัสก์ได้ยังไง โดยไม่ต้องไล่หาข่าวเก่าๆ เอง
คำถามคือ ในยุคที่ความสนใจของผู้คนสั้นลงทุกที หนัง 4 ชั่วโมงจะหาเวลาของคนดูได้จริงแค่ไหน นี่ไม่ใช่ปัญหาของกิบนีย์คนเดียว แต่เป็นปัญหาของสารคดียาวๆ ทุกเรื่องในตอนนี้
สารคดีเรื่องนี้ทำมาดีและละเอียดจริง แต่คุณค่าของมันขึ้นอยู่กับว่าคุณเป็นใครอยู่แล้ว ถ้าคุณยังไม่รู้จักมัสก์ดีพอ หนังเรื่องนี้อาจมีประโยชน์ แต่ถ้าคุณติดตามเขามาหลายปี มันก็แค่การเล่าเรื่องที่คุณรู้อยู่แล้วให้ฟังอีกรอบ
ที่มา: The Verge — อ่านต้นฉบับ
ความคิดเห็น 3
กำลังโหลดความคิดเห็น...