เจาะประเด็น
Quantum
ควอนตัมคอมพิวเตอร์กำลังเรียนรู้ที่จะแก้บั๊กตัวเอง นี่คือก้าวที่สำคัญกว่าที่คิด
นักวิจัยทำได้แค่ก้าวเดียว แต่ก้าวนี้คือกำแพงที่วงการควอนตัมติดมานานหลายปี
ทีมข่าว เอไอไทย.com
⏱ อ่าน 3 นาที
ควอนตัมคอมพิวเตอร์ที่แก้ข้อผิดพลาดตัวเองได้ คือเส้นแบ่งระหว่างของเล่นในแล็บกับเครื่องจริงที่ใช้งานได้
ถ้าคุณเคยสงสัยว่าทำไมควอนตัมคอมพิวเตอร์ถึงยังไม่มาแทนคอมพิวเตอร์ที่ใช้กันอยู่ทุกวันนี้สักที คำตอบส่วนใหญ่มักวนอยู่กับเรื่องเดียว นั่นคือความผิดพลาด ควอนตัมบิตหรือคิวบิตมันบอบบางมาก แค่มีเสียงรบกวนจากสภาพแวดล้อมนิดหน่อย ค่าที่คำนวณไว้ก็เพี้ยนทันที และพอคำนวณผิดตั้งแต่ต้น ผลลัพธ์ปลายทางก็ไม่เหลืออะไรให้เชื่อถือได้
ข่าวที่โผล่ขึ้นมาใน r/hardware บอกว่านักวิทยาศาสตร์ขยับเข้าใกล้เป้าหมายนี้ขึ้นอีกก้าว นั่นคือควอนตัมคอมพิวเตอร์ที่ "แก้ข้อผิดพลาดของตัวเองได้" หรือที่วงการเรียกกันว่า quantum error correction ฟังดูเหมือนเป็นรายละเอียดทางเทคนิคที่คนนอกวงการไม่ต้องสนใจ แต่จริงๆ แล้วมันคือหัวใจทั้งหมดของเรื่องนี้เลย
ลองนึกภาพว่าคุณมีเครื่องคิดเลขที่กด 2+2 แล้วได้ 4 บ้าง 5 บ้าง 3 บ้าง แบบสุ่ม มันก็ใช้การไม่ได้ ควอนตัมคอมพิวเตอร์ในปัจจุบันเป็นแบบนั้น คือคำนวณเก่งในทางทฤษฎี แต่พอทำจริงจะเกิด error จาก decoherence และ noise ตลอดเวลา ยิ่งต่อคิวบิตเยอะเพื่อคำนวณโจทย์ใหญ่ error ก็ยิ่งสะสม
วิธีแก้ที่วงการเลือกใช้คือแทนที่จะพยายามทำให้คิวบิตสมบูรณ์แบบ (ซึ่งแทบเป็นไปไม่ได้) ก็ใช้คิวบิตหลายตัวทำงานร่วมกันเพื่อ "ตรวจ" และ "แก้" ข้อผิดพลาดของกันและกัน เรียกว่า logical qubit ซึ่งสร้างจาก physical qubit หลายตัว นี่คือแนวทางที่ทุกเจ้าใหญ่ทั้ง Google, IBM, Microsoft กำลังไล่ล่าอยู่
การขยับ "หนึ่งก้าว" ในข่าวนี้จึงไม่ใช่เรื่องเล็ก เพราะมันคือการพิสูจน์ว่าแนวคิดนี้เดินหน้าได้จริง ไม่ใช่แค่ทฤษฎีบนกระดาษ แต่มันก็ยังห่างจากการใช้งานจริงพอสมควร ต้องบอกตรงๆ ว่าการที่งานวิจัยชิ้นหนึ่งแสดงให้เห็นว่าหลักการทำงานได้ กับวันที่เราจะมีควอนตัมคอมพิวเตอร์ที่รันแอปจริงได้ เป็นสองเรื่องที่ห่างกันคนละโลก
สิ่งที่ผมอยากให้จับตาคือทิศทาง ไม่ใช่ตัวเลขความสำเร็จ วงการควอนตัมผ่านช่วง hype หนักๆ มาแล้วหลายรอบ มีทั้งคำสัญญาว่าอีก 5 ปีจะเปลี่ยนโลก ซึ่งผ่านมาแล้วหลาย 5 ปี ตอนนี้สิ่งที่เกิดขึ้นจริงคือการค่อยๆ แก้ปัญหาพื้นฐานทีละชั้นๆ อย่าง quantum error correction เนี่ย มันไม่ glamour ไม่มี headline หวือหวา แต่มันคือกำแพงด่านสุดท้ายที่ต้องผ่านให้ได้ก่อนจะไปถึงจุดที่เรียกว่า fault-tolerant quantum computing
พูดง่ายๆ ก็คือ ถ้าชั้นนี้ยังแก้ไม่ได้ ที่เหลือก็ไม่ต้องพูดถึง ซึ่งก็น่าคิดว่าวงการนี้ใช้เวลานานกว่าที่หลายคนคาดไว้มาก และคงใช้เวลาอีกนานกว่าจะถึงมือคนทั่วไป
ข่าวนี้ไม่ใช่การประกาศชัยชนะ แต่เป็นการบอกว่ากำแพงที่วงการติดมานานกำลังถูกเจาะทีละนิด ใครที่รอควอนตัมคอมพิวเตอร์มาแทนเครื่องปัจจุบัน คงต้องใจเย็นอีกสักพัก แต่ทิศทางมันเดินถูกทางแล้ว
ที่มา: Reddit r/hardware — อ่านต้นฉบับ
ความคิดเห็น 0
กำลังโหลดความคิดเห็น...