เจาะประเด็น
Energy / DIY
คนอเมริกันเริ่มลงมือติดโซลาร์เซลล์เองที่บ้าน เพราะเบื่อรอช่างแล้ว
เทรนด์โซลาร์เซลล์แบบเสียบปลั๊กเองกำลังมาแรงในสหรัฐฯ มันไม่ได้โคตรเทค แต่คือการเอาตัวรอดของคนธรรมดาที่ไม่อยากจ่ายค่าไฟแพงๆ
ทีมข่าว เอไอไทย.com
⏱ อ่าน 4 นาที
ถ้าคนธรรมดาเลือกที่จะลงมือเองเพราะระบบเดิมมันพัง นี่คือสัญญาณที่อุตสาหกรรมพลังงานต้องฟัง ไม่ใช่เมิน
เรื่องนี้เริ่มจากคอลัมน์ The Stepback ของ The Verge ที่เล่าประสบการณ์ของบรรณาธิการคนหนึ่งที่ตัดสินใจติดโซลาร์เซลล์เองที่บ้าน ไม่ใช่ระบบใหญ่โตแพงๆ ที่ต้องจ้างช่างมาติดตั้งเป็นอาทิตย์ แต่เป็นพวกแผงโซลาร์เซลล์แบบเสียบปลั๊ก (plug-in solar) ที่ซื้อมาประกอบเองได้ ไม่ต้องขออนุญาตใคร ไม่ต้องรออนุมัติจากการไฟฟ้า แค่มีระเบียงหรือสนามเล็กๆ ก็ติดตั้งได้แล้ว
ฟังดูเหมือนของเล่น DIY ทั่วไปใช่ไหม? แต่จริงๆ แล้วมันคือการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ของวิธีคิดคนอเมริกันที่มีต่อพลังงานในบ้าน พวกเขาไม่ได้มองโซลาร์เซลล์เป็น "โครงการบ้าน" อีกต่อไป แต่มองเป็น "เครื่องใช้ไฟฟ้า" ชิ้นหนึ่งที่ซื้อมาประกอบเองได้ เหมือนซื้อตู้เย็นหรือเครื่องซักผ้า แค่นั้นเลย
ที่ผ่านมา ระบบโซลาร์เซลล์สำหรับบ้านในอเมริกามีแต่แบบติดตั้งบนหลังคา (rooftop solar) ซึ่งต้องใช้ช่างที่ได้ใบอนุญาต ต้องมีการตรวจสอบโครงสร้างหลังคา ต้องยื่นขออนุญาตกับเมืองและกับการไฟฟ้า ใช้เวลาเป็นเดือนกว่าจะได้ติดตั้งจริง ค่าใช้จ่ายก็บานปลาย เพราะมีค่าช่าง ค่าอุปกรณ์ ค่าขออนุญาต แล้วยังมีปัญหาอีกว่า ถ้าคุณเป็นคนเช่าบ้านหรืออยู่คอนโด คุณไม่มีสิทธิ์ติดอะไรบนหลังคาเลยด้วยซ้ำ
ระบบแบบเสียบปลั๊กแก้ปัญหาเหล่านี้ได้เกือบหมด มันคือแผงโซลาร์เซลล์ขนาดเล็กที่ตั้งบนพื้น มีขาตั้ง มีสายไฟที่เสียบเข้ากับเต้าเสียบในบ้านได้โดยตรง ไม่ต้องเดินสายไฟใหม่ ไม่ต้องขออนุญาต ใครก็ติดตั้งได้ แม้แต่คนที่ไม่เคยจับไขควงมาก่อนในชีวิต
สิ่งที่ The Verge เรียกว่า "หายใจลึกๆ แล้วลงมือทำ" สะท้อนความกล้าของคนธรรมดาที่ตัดสินใจไม่รอระบบ ไม่ง้อช่าง ไม่ยอมจ่ายค่าไฟแพงๆ อีกต่อไป พวกเขาหันไปซื้อชุดโซลาร์เซลล์แบบนี้มาประกอบเอง เพื่อนๆ หลายคนในละแวกเดียวกันก็เริ่มทำตาม เพราะเห็นว่ามันไม่ยากอย่างที่คิด
ตรงนี้คือประเด็นที่น่าสนใจที่สุดของเรื่องนี้ ไม่ใช่ตัวเทคโนโลยี แต่เป็น "พฤติกรรมผู้บริโภค" ที่เปลี่ยนไป โซลาร์เซลล์แบบเสียบปลั๊กไม่ได้มีประสิทธิภาพสูงสุด ไม่ได้สวยหรูเท่าระบบบนหลังคา กำลังผลิตก็น้อยกว่า แต่คนซื้อเพราะมัน "พอใช้ได้" และ "ทำเองได้" มันคือปรัชญาแบบเดียวกับที่ทำให้ IKEA ชนะใจคนทั้งโลก — ไม่ต้องดีเลิศ ขอแค่เข้าถึงง่ายและประกอบเองได้
ในมุมของอุตสาหกรรมพลังงาน นี่คือสัญญาณเตือนว่าผู้บริโภคเริ่มหมดความอดทนกับระบบเดิมๆ ที่ล่าช้าและแพง ถ้าบริษัทพลังงานหรือรัฐบาลยังคิดว่าคนจะรอคิวติดตั้งโซลาร์เซลล์แบบเดิมๆ ต่อไปเรื่อยๆ พวกเขาคิดผิดมหันต์ เพราะคนรุ่นใหม่ไม่ได้อยากได้ "ใบอนุญาต" พวกเขาอยากได้ "อิสระ" ในการผลิตไฟใช้เอง
แน่นอนว่ามันมีข้อจำกัด เช่น บางรัฐยังมีกฎหมายไม่เอื้ออำนวย หรือระบบไฟฟ้าในบ้านบางหลังไม่รองรับ แต่เทรนด์นี้กำลังไปข้างหน้า และเมื่อคนเริ่มติดตั้งเองได้โดยไม่ต้องพึ่งช่าง มันจะทำให้ต้นทุนของพลังงานสะอาดถูกลงไปอีก และอาจเป็นจุดเปลี่ยนที่ทำให้พลังงานแสงอาทิตย์กลายเป็นของที่ทุกบ้านมีได้จริง ไม่ใช่ของฟุ่มเฟือยสำหรับคนมีเงิน
ข้อดีที่ทำให้คนหันมา DIY
ไม่ต้องขออนุญาต ไม่ต้องรอช่าง ราคาเริ่มต้นไม่แพง และย้ายที่ได้เมื่อย้ายบ้าน
ข้อจำกัดที่ยังต้องยอมรับ
กำลังผลิตน้อยกว่าระบบติดตั้งบนหลังคา และบางรัฐยังมีกฎหมายบ้าน (HOA) ที่ไม่ให้ติดตั้ง
เรื่องนี้คือบทเรียนว่า "ความสะดวก" ชนะ "ความสมบูรณ์แบบ" เสมอ ถ้าอุตสาหกรรมพลังงานดั้งเดิมไม่ปรับตัวให้การเข้าถึงพลังงานสะอาดมันง่ายกว่านี้ คนจะไม่รอใครแล้ว พวกเขาจะลงมือทำเอง และเมื่อถึงวันนั้น ระบบเก่าๆ ที่ล่าช้าก็จะกลายเป็นแค่เศษซากของอดีต
ที่มา: The Verge — อ่านต้นฉบับ
ความคิดเห็น 6
กำลังโหลดความคิดเห็น...