เจาะประเด็น
AI / Legal
หนังสือพิมพ์ยักษ์ใหญ่ฟ้อง OpenAI ฐานขโมยข่าวไปฝึก AI — วงการข่าวถึงจุดเดือดเต็มที
The Seattle Times และ Newsday เอาเรื่อง OpenAI กับ Microsoft ฐานใช้เนื้อหาหนังสือพิมพ์เป็นอาหารฝึก AI โดยไม่ขออนุญาต — นี่ไม่ใช่เรื่องเล็กๆ อีกต่อไป
ทีมข่าว เอไอไทย.com
⏱ อ่าน 3 นาที
คำถามที่ทุกคนอยากถามแต่ไม่มีใครตอบได้: ถ้า AI กินข้อมูลข่าวสารของคนทั้งประเทศเป็นอาหาร แล้วมันควรจ่ายค่าข้าวให้เจ้าของข้อมูลไหม?
เอาละสิ ถึงคิวหนังสือพิมพ์รายใหญ่ของอเมริกาบ้างแล้ว The Seattle Times และ Newsday สองสำนักข่าวเจ้าของเนื้อหาต้นฉบับระดับตำนาน ยื่นฟ้อง OpenAI และ Microsoft ต่อศาลรัฐนิวยอร์ก ข้อหาละเมิดลิขสิทธิ์ขนานใหญ่ ประเด็นไม่ใช่เรื่องใหม่เลย — OpenAI ใช้บทความข่าวของพวกเขามาเทรนโมเดล AI โดยไม่ขออนุญาต และที่แย่กว่านั้นคือ โมเดลมันยังสามารถ "คาย" ข้อความแทบจะคำต่อคำออกมาเมื่อมีคนไปถามเกี่ยวกับข่าวที่พวกเขาเขียน
ฟังดูผิวเผินอาจเหมือนคดีเดิมๆ ที่เราเห็น OpenAI โดนฟ้องมาแล้วหลายรอบ ทั้งจาก The New York Times, Authors Guild หรือแม้แต่คนดังอย่าง Sarah Silverman แต่ถ้าลองมองให้ลึกกว่านั้น นี่คือสัญญาณที่บอกว่าความอดทนของวงการสื่อของแท้หมดลงแล้วจริงๆ ไม่ใช่แค่บริษัทยักษ์ใหญ่ที่มีทีมกฎหมายพร้อมจะสู้ แต่ตอนนี้ถึงคิวของหนังสือพิมพ์ท้องถิ่นและระดับภูมิภาคที่รายได้โฆษณาลดลงทุกปี แล้วมานั่งเห็น AI ตอบคำถามโดยใช้เนื้อหาที่พวกเขาลุยเขียนกันมาทั้งชีวิตแบบฟรีๆ
ข้อกล่าวหาหลักในคดีนี้คือ OpenAI และ Microsoft ละเมิดลิขสิทธิ์ผลงานข่าวของทั้งสองสำนักพิมพ์อย่างจงใจ โดยใช้บทความหลายล้านชิ้นเป็นชุดข้อมูลฝึกฝนโมเดลภาษาโดยไม่ได้รับอนุญาต และที่สร้างความฉุนเฉียวเป็นพิเศษคือ "เมื่อผู้ใช้ถามคำถามเกี่ยวกับหัวข้อข่าวที่ทั้งสองสำนักพิมพ์รายงาน โมเดล AI มักจะสร้างข้อความที่ลอกเลียนเนื้อหาบทความต้นฉบับออกมาโดยตรง" — ฟังดูไม่ต่างจากนักเรียนที่ลอกการบ้านเพื่อนแล้วเอามาส่งครู แต่คราวนี้เพื่อนร่วมชั้นเป็นบริษัทมูลค่าไม่ต่ำกว่า 3 ล้านล้านดอลลาร์
ทนายของโจทก์ชี้ว่าการกระทำแบบนี้ไม่ใช่แค่การ "เรียนรู้" หรือ "ได้รับแรงบันดาลใจ" แต่มันคือการทำสำเนาผลงานโดยตรงในเชิงพาณิชย์ ซึ่งกฎหมายลิขสิทธิ์คุ้มครองไว้ชัดเจน โดยเฉพาะเมื่อโมเดล AI ถูกออกแบบมาให้ตอบคำถามได้เหมือนกับที่บรรณาธิการข่าวหรือนักข่าวคนหนึ่งจะตอบ — มันกำลังแย่งบทบาทของสื่อดั้งเดิมโดยใช้ "เนื้อหนัง" ของสื่อดั้งเดิมเอง
สิ่งที่น่าสนใจกว่าตัวคดีคือ "ทิศทางของอุตสาหกรรม" ครับ ลองนึกภาพตาม: สมมติคุณเป็นเจ้าของร้านอาหารสูตรลับ ที่มีคนแอบถ่ายสูตรไปเปิดร้านแข่งข้างๆ แล้วบอกว่า "ผมแค่เรียนรู้จากเขา" — คุณจะทนไหม? วงการข่าวกำลังเผชิญปัญหาแบบนั้นเป๊ะๆ แต่มีชั้นเชิงทางเทคโนโลยีมาบัง
The Seattle Times ไม่ใช่รายแรกที่โดน แล้วก็คงไม่ใช่รายสุดท้าย เพราะก่อนหน้านี้มีรายงานว่าเว็บข่าวอย่าง CNET, Forbes, และอีกหลายสำนักพิมพ์ต่างก็พบว่าเนื้อหาของตัวเองถูก ChatGPT ลอกเลียนแบบจนแทบแยกไม่ออก บางกรณีถึงขั้นให้เครดิตแหล่งที่มาผิดๆ อีกต่างหาก — ทั้งที่แหล่งข่าวจริงคือคนที่กำลังยื่นฟ้องอยู่นี่แหละ
ที่สำคัญคือคดีนี้ยื่นกับ Microsoft ด้วย ไม่ใช่แค่ OpenAI เพราะ Microsoft เป็นทั้งผู้ลงทุนรายใหญ่และเป็นเจ้าของโครงสร้างพื้นฐานที่ทำให้ ChatGPT วิ่งได้ ทั้งคู่จึงน่าจะต้องรับผิดร่วมกัน และถ้าศาลตัดสินให้โจทก์ชนะ นี่อาจกลายเป็นบรรทัดฐานใหม่ที่ทำให้ทุกบริษัท AI ต้องมานั่งจ่ายค่าลิขสิทธิ์เนื้อหาข่าวอย่างจริงจัง แทนที่จะตั้งกำแพงแล้วบอกว่า "ข้อมูลในอินเทอร์เน็ตเป็นของสาธารณะ"
ผมมองว่าคดีนี้เป็นเพียงจุดเริ่มต้นของ "สงครามการเงิน" ระหว่างค่ายผู้ผลิตเนื้อหา (content creators) กับค่ายผู้รวบรวมข้อมูล (AI aggregators) ซึ่งท้ายที่สุดแล้ว ต่อให้ OpenAI ชนะคดีนี้ ก็ไม่ได้หมายความว่ามันจะชนะใจคนอ่านข่าวได้ เพราะถ้าคนอ่านไม่มีแรงจูงใจที่จะให้คนเขียนข่าวอยู่ต่อ สุดท้ายข่าวที่ AI ไปลอกเลียนมาก็จะไม่มีอะไรใหม่ให้ลอก — ฟังดูเหมือนคำสาปแต่จริงแท้แน่นอน
ฟันธง: คดีนี้ถึงแม้จะต้องใช้เวลาอีกนานกว่าจะได้ข้อยุติ แต่มันคือหมัดแรกที่ทำให้ OpenAI ต้องหันกลับมาคิดเรื่อง "จ่ายเงินให้เจ้าของข้อมูล" อย่างจริงจัง ถ้ายังดื้อรั้นใช้ข้อมูลฟรีๆ แบบนี้ต่อไป อนาคตอันใกล้เราอาจได้เห็นข่าวด่วน "OpenAI ถูกฟ้องล้มละลาย" ก็เป็นได้ — แหม คงน่าอ่านไม่น้อย
ที่มา: The Verge — อ่านต้นฉบับ
ความคิดเห็น 5
กำลังโหลดความคิดเห็น...