เจาะประเด็น
AI / Policy
เว็บราชการสหรัฐฯ ใช้โมเดลจีนที่ FBI ตราหน้าว่า "อันตราย"
เรื่องนี้ไม่ได้น่ากังวลตรงที่มันเป็น AI จีน แต่น่ากังวลตรงที่มันหลุดเข้ามาได้โดยที่Nobodyเอะใจ
ทีมข่าว เอไอไทย.com
⏱ อ่าน 4 นาที
ถ้าเว็บราชการยังเผลอได้ แล้วหน่วยงานอื่นที่ไม่มีคนคอยจับตาจะเหลืออะไร
เว็บไซต์ Federal Register ซึ่งเป็นเว็บราชการกลางของสหรัฐฯ ที่ใช้ประกาศกฎหมายและระเบียบข้อบังคับทุกอย่างของประเทศ เคยนำเอาเครื่องมือค้นหา AI แบบโอเพนซอร์สสัญชาติจีนมาใช้งานชั่วระยะหนึ่ง ตามรายงานของ Ars Technica AI
ฟังดูเหมือนเรื่องเล็ก — แค่เปลี่ยนเครื่องมือค้นหาในเว็บ — แต่ประเด็นมันอยู่ที่ว่าโมเดลตัวนี้คือ DeepSeek ซึ่งเป็นโมเดล AI จากจีนที่ทาง FBI เคยออกมาเตือนอย่างเป็นทางการว่ามีความเสี่ยงด้านความมั่นคง และมีแนวโน้มที่จะถูกใช้เป็นเครื่องมือของรัฐบาลจีนในการเก็บข้อมูลหรือแทรกแซงระบบ
เรื่องนี้สะท้อนปัญหาที่ใหญ่กว่าตัวเหตุการณ์เอง นั่นคือหน่วยงานรัฐของสหรัฐฯ ยังไม่มีระบบตรวจสอบซัพพลายเชนซอฟต์แวร์ที่ดีพอ จะใช้เครื่องมืออะไรก็ตามที่ดูโอเพนซอร์ส ฟรี และใช้งานง่าย โดยไม่ได้เช็คที่มาที่ไปว่ามันมาจากประเทศที่ถูกจัดอยู่ในกลุ่มเสี่ยงหรือเปล่า
การที่ Federal Register ซึ่งเป็นหน้าตาเว็บราชการที่คนทั้งประเทศต้องเข้ามาดูข้อมูลกฎหมาย กลับใช้โมเดลที่ FBI ตราหน้าไปแล้วว่าอันตราย มันไม่ใช่แค่ความผิดพลาดทางเทคนิค แต่มันคือสัญญาณว่ากระบวนการตรวจสอบภายในยังมีช่องโหว่ที่ใครก็ตามที่รู้ช่องทางสามารถแทรกเข้ามาได้
แม้ทางเว็บจะถอดโมเดลออกไปแล้วในเวลาต่อมา แต่คำถามที่ตามมาคือ ระหว่างที่มันถูกใช้งาน มีข้อมูลอะไรไหลผ่านโมเดลนี้ไปบ้าง และข้อมูลเหล่านั้นถูกเก็บหรือส่งกลับไปที่เซิร์ฟเวอร์ไหน — คำถามนี้ยังไม่มีคำตอบชัดเจนจากทางหน่วยงาน
สำหรับคนที่ทำงานสายไอทีในองค์กรหรือหน่วยงานรัฐ นี่คือเคสตัวอย่างที่ควรเอาไปตั้งคำถามกับกระบวนการจัดซื้อและอนุมัติเครื่องมือ AI ของตัวเอง เพราะสิ่งที่เกิดขึ้นกับ Federal Register ไม่ใช่เรื่องเฉพาะตัว มันเกิดขึ้นได้กับทุกที่ที่ยังใช้หลัก "ใช้ฟรีได้ก็ใช้" โดยไม่ถามต่อว่าใครเป็นเจ้าของ
มุมที่น่าสนใจอีกอย่างคือ เรื่องนี้ถูกเปิดเผยออกมาได้อย่างไร — ไม่ใช่จากการตรวจสอบภายในของหน่วยงานรัฐเอง แต่มาจากการสังเกตของคนนอกที่เห็นความเปลี่ยนแปลงบนเว็บ ซึ่งหมายความว่าระบบเฝ้าระวังภายในยังตามหลังความเป็นจริงอยู่พอสมควร
ในมุมของคนทำงานสาย AI เรื่องนี้ไม่ควรถูกมองเป็นแค่ข่าวดราม่าเรื่องจีนกับอเมริกา แต่มันคือบทเรียนเรื่อง governance ของ AI ในองค์กรขนาดใหญ่ ที่ต่อให้มีนโยบายชัดเจนแต่ถ้าคนหน้างานยังไม่เข้าใจหรือไม่มี checklist ที่ชัดเจนพอ ก็หลุดได้อยู่ดี
เคสนี้ไม่ใช่เรื่องของ Federal Register ที่เดียว แต่เป็นกระจกสะท้อนว่าหน่วยงานรัฐยังตามไม่ทันคลื่น AI ที่ไหลเข้ามาทุกทิศทาง และถ้ายังไม่สร้างระบบตรวจสอบซัพพลายเชนซอฟต์แวร์อย่างจริงจัง ครั้งต่อไปอาจไม่ใช่แค่เครื่องมือค้นหาชั่วคราว แต่อาจเป็นอะไรที่ฝังลึกและถอนยากกว่านั้น
ที่มา: Ars Technica AI — อ่านต้นฉบับ
ความคิดเห็น 3
กำลังโหลดความคิดเห็น...