เจาะประเด็น
Privacy / Policy
ยกเลิกสัญญา Flock แล้ว แต่กล้องยังไม่ลง และข้อมูลที่เก็บไว้ก็ยังไม่หายไปไหน
เทศบาลหลายแห่งทั่วสหรัฐฯ ฉีกสัญญากล้องอ่านป้ายทะเบียน AI หลังโดนประชาชนด่า แต่การฉีกสัญญาไม่เท่ากับกล้องถูกถอด หรือข้อมูลที่เก็บมาแล้วถูกลบ
ทีมข่าว เอไอไทย.com
⏱ อ่าน 3 นาที
การ "ยกเลิกสัญญา" ฟังดูเหมือนชัยชนะของประชาชน แต่ในโลกของข้อมูล มันอาจเป็นแค่การปิดประตูหน้า โดยที่ข้อมูลของคุณยังค้างอยู่ในเซิร์ฟเวอร์ของบริษัทอยู่ดี
ตั้งแต่รัฐฟลอริดาไปจนถึงรัฐวอชิงตัน รัฐบาลท้องถิ่นหลายแห่งทั่วสหรัฐฯ กำลังยกเลิกสัญญากับ Flock บริษัทที่อยู่เบื้องหลังกล้องอ่านป้ายทะเบียนที่มาพร้อมระบบ AI สุด controversey ตัวนี้ หลังโดนประชาชนออกมาโวยวายกันหนักหน่วง แต่ข่าวร้ายคือ การฉีกสัญญาไม่ได้แปลว่ากล้องจะถูกถอดลงทันที หรือข้อมูลที่กล้องพวกนี้เก็บรวบรวมมาจะถูกลบไปในเร็ววัน
เอาจริงๆ นี่คือจุดที่หลายคนเข้าใจผิดเยอะมาก คิดว่าพอเทศบาลบอกเลิกสัญญา ทุกอย่างก็จบ จบแบบคลีนๆ แต่ในทางปฏิบัติ สัญญาแบบนี้มักมีเงื่อนไขตอนเลิกที่ล็อกไว้แน่นหนา ทั้งเรื่องระยะเวลาแจ้งล่วงหน้า ค่าปรับ และที่สำคัญที่สุดคือข้อกำหนดว่าบริษัทจะเก็บข้อมูลที่เก็บมาแล้วได้นานแค่ไหน
ต้องย้อนดูว่าทำไมเทศบาลพวกนี้ถึงเซ็นสัญญากับ Flock ตั้งแต่แรก เหตุผลหลักคือเรื่องความปลอดภัยและการตามหารถที่ถูกขโมย กล้องพวกนี้สามารถสแกนป้ายทะเบียนได้แบบเรียลไทม์ แล้วส่งข้อมูลเข้าระบบฐานข้อมูลกลางที่ตำรวจหลายร้อยหน่วยทั่วประเทศเข้าถึงได้ ฟังดูเจ๋งใช่ไหม แต่ปัญหาคือมันไม่มีกรอบกฎหมายที่ชัดเจนว่าข้อมูลพวกนี้ถูกใช้ยังไง เก็บนานแค่ไหน และใครบ้างที่เข้าถึงได้
พอประชาชนเริ่มรู้ว่ากล้องพวกนี้ไม่ได้แค่จับรถขโมย แต่ยังเก็บข้อมูลการเดินทางของคนธรรมดาไปด้วย ว่าใครขับรถไปไหน เมื่อไหร่ บ่อยแค่ไหน นั่นแหละถึงเริ่มมีกระแสต่อต้าน เทศบาลหลายแห่งเลยต้องออกมาแสดงท่าทีว่า "โอเค เราจะเลิกสัญญา" แต่คำถามคือ แล้วไงต่อ
การเลิกสัญญาแบบนี้มักไม่ใช่การตัดจบในทันที ส่วนใหญ่ต้องแจ้งล่วงหน้าเป็นเดือน หรือบางทีเป็นปีด้วยซ้ำ ระหว่างนั้นกล้องก็ยังทำงานอยู่ ยังเก็บข้อมูลอยู่ ประชาชนที่คิดว่ากำลังจะได้ความเป็นส่วนตัวคืน ก็ยังถูกสแกนหน้าสแกนป้ายทะเบียนอยู่ดี
และที่แย่กว่านั้นคือ ข้อมูลที่เก็บมาแล้วก่อนเลิกสัญญา บริษัทอาจมีสิทธิ์เก็บไว้ต่อตามข้อตกลงเดิม ซึ่งอาจนานเป็นเดือนหรือเป็นปี ไม่มีใครการันตีว่าข้อมูลของคุณจะถูกลบทันทีที่สัญญาสิ้นสุดลง นี่คือช่องโหว่ที่กฎหมายหลายรัฐยังตามไม่ทัน
อีกประเด็นที่คนมักมองข้ามคือ ข้อมูลที่ Flock เก็บไปแล้วอาจถูกแชร์ให้หน่วยงานอื่นไปเรียบร้อยแล้ว ต่อให้เทศบาลต้นทางลบข้อมูลตัวเองทิ้ง ข้อมูลที่กระจายไปแล้วในระบบของตำรวจรัฐหรือหน่วยงาน federal ก็ยังอยู่ครบ ไม่มีกลไกไหนบังคับให้ทุกฝ่ายลบพร้อมกัน
เรื่องนี้สะท้อนปัญหาใหญ่กว่าตัว Flock นั่นคือระบบกฎหมายของสหรัฐฯ ยังไม่มีกรอบที่ชัดเจนสำหรับเทคโนโลยีเฝ้าระวังแบบนี้เลย การที่เทศบาลแต่ละแห่งต้องตัดสินใจเองว่าจะเอากล้องหรือไม่เอา มันไม่ใช่ทางออกที่ยั่งยืน เพราะต่อให้เมืองนี้เลิกใช้ เมืองข้างๆ ก็อาจยังใช้อยู่ แล้วข้อมูลก็ยังไหลเวียนในระบบอยู่ดี
สำหรับบ้านเรา เรื่องนี้เป็นบทเรียนชั้นดีเลยครับ เทคโนโลยีเฝ้าระวังแบบ AI กำลังเข้ามาเร็วมาก ทั้งกล้องจดจำใบหน้า กล้องอ่านป้ายทะเบียน หรือแม้แต่ระบบวิเคราะห์พฤติกรรม ถ้าเราไม่มีกฎหมายคุ้มครองข้อมูลที่แข็งแรงพอ วันที่บริษัทเอกชนหรือหน่วยงานรัฐอยากติดตั้งอะไร พวกเขาก็จะทำได้ง่ายๆ แล้วกว่าประชาชนจะรู้ตัว ข้อมูลก็ถูกเก็บไปเป็นปีแล้ว
การเลิกสัญญาไม่ใช่จุดจบของปัญหา แต่เป็นแค่จุดเริ่มต้นของการถามว่า แล้วข้อมูลที่เก็บไปแล้วจะจัดการยังไง ใครรับผิดชอบ และกฎหมายบ้านเราพร้อมรับมือกับคลื่นเทคโนโลยีเฝ้าระวังที่จะตามมาในอีกไม่กี่ปีนี้หรือยัง — ถ้ายังไม่พร้อม ก็เตรียมตัวได้เลย เพราะมันกำลังจะมาถึงเร็วๆ นี้
ที่มา: The Verge — อ่านต้นฉบับ
ความคิดเห็น 4
กำลังโหลดความคิดเห็น...