ข่าวเด่น
IoT / Smart Home
ระบบ AI ให้อาหารสัตว์ล่มยกแผง น้องหมาน้องแมวอดข้าวทั้งประเทศ — บริษัทบอกแค่ "ขออภัย" แต่ปัญหามันใหญ่กว่านั้น
เมื่อ "สมาร์ท" กลายเป็น "โง่" กับดักของบ้านอัจฉริยะที่เราทุกคนต้องคิดให้ดีก่อนซื้อ
ทีมข่าว เอไอไทย.com
⏱ อ่าน 4 นาที
เรื่องนี้มันไม่ใช่แค่ "ของเสีย" อีกต่อไป แต่เป็น "สัตว์เลี้ยงอดข้าว" ปัญหาจริงจังที่ Petlibro เจ้าใหญ่ด้านอุปกรณ์อัจฉริยะสำหรับสัตว์เลี้ยงทำไว้ เซิร์ฟเวอร์ล่มตั้งแต่วันอังคารที่ผ่านมา ส่งผลให้เครื่องให้อาหารอัตโนมัติ กระบะทรายอัตโนมัติ และน้ำพุกรองน้ำอัตโนมัติของแบรนด์นี้ กลายเป็นก้อนขยะอิเล็กทรอนิกส์ราคาแพงไปชั่วขณะ น้องหมาที่บ้านก็นั่งมองชามเปล่าด้วยแววตาสงสัยว่าทำไมมนุษย์ผู้เป็นนายยังไม่มาเติมข้าวให้สักที
ถ้ายังไม่เก็ตว่ามันเลวร้ายแค่ไหน ลองนึกภาพว่าคุณไปเที่ยวต่างจังหวัดทิ้งน้องหมาไว้ที่บ้าน โดยตั้งเครื่องให้อาหารอัตโนมัติไว้ล่วงหน้าเป็นสัปดาห์ แล้วจู่ๆ เจ้าเครื่องนี่ดันออฟไลน์ เพราะบริษัทผู้ผลิตเซิร์ฟเวอร์ล่ม ไม่มีอาหารออกมา ไม่มีการแจ้งเตือน ไม่มีอะไรเลย น้องหมานั่งรออยู่หน้าชามเปล่าโดยไม่รู้ว่ามนุษย์คนที่มันรอไม่รู้เรื่องอะไรด้วยซ้ำ นี่ไม่ใช่ความไม่สะดวกเล็กน้อย นี่คือความล้มเหลวของ "คำสัญญา" ที่เทคโนโลยีขายให้เรา
เรื่องนี้เริ่มมาจากผู้ใช้ Reddit จำนวนมากออกมาประสานเสียงพร้อมกันว่า เครื่อง Petlibro ของพวกเขาขาดการเชื่อมต่อทั้งหมด ตั้งแต่วันอังคาร ไม่ว่าจะเป็นรุ่นไหน ราคาเท่าไหร่ อาการเดียวกันหมด คือออฟไลน์ และไม่ทำงานตามตารางเวลาที่ตั้งไว้ บางคนบอกว่ากระบะทรายอัตโนมัติค้างคืน ทรายไม่ถูกกวาด น้องแมวถึงขั้นไม่ยอมเข้าอึ ไปอึใส่พื้นแทนเพราะมันสกปรกเกินไป บางคนที่กำลังเดินทางไกลถึงกับต้องโทรให้เพื่อนบ้านบุกเข้าบ้านไปให้อาหารน้องแมวแทน เพราะเครื่องที่ตั้งใจซื้อมาเพื่อแก้ปัญหานี้ กลายเป็นต้นเหตุของปัญหาเสียเอง
ทาง Petlibro ออกมาชี้แจงว่า "การตั้งค่าและตารางเวลาที่บันทึกไว้ในตัวเครื่องยังคงอยู่" ฟังดูเหมือนพยายามปลอบใจ แต่คำถามคือ แล้วมันจะกลับมาทำงานเมื่อไหร่? เพราะต่อให้ข้อมูลในเครื่องยังอยู่ แต่ถ้าเซิร์ฟเวอร์กลางไม่กลับมา อุปกรณ์ก็ไม่สามารถรับคำสั่งใหม่หรือเชื่อมต่อกับแอปพลิเคชันได้อยู่ดี มันเหมือนคุณมีรถเต็มคันแต่ไม่มีน้ำมัน จะบอกว่ารถยังอยู่ก็ถูก แต่จะขับไปไหนก็ไม่ได้
เรื่องนี้สะท้อนให้เห็นปัญหาที่ใหญ่กว่ามาก เราไม่ได้กำลังพูดถึงแค่เครื่องให้อาหารสัตว์ แต่พูดถึงปรัชญาการออกแบบของ "สมาร์ทโฮม" ทั้งอุตสาหกรรม บริษัทส่วนใหญ่เลือกที่จะออกแบบอุปกรณ์ให้ต้องพึ่งพา cloud เสมอ แม้กระทั่งคำสั่งพื้นฐานอย่าง "ให้อาหารตอน 8 โมงเช้า" ซึ่งมันควรจะทำงานได้ด้วยตัวมันเองโดยไม่ต้องง้ออินเทอร์เน็ต แต่เพราะบริษัทต้องการเก็บข้อมูลผู้ใช้ ต้องการควบคุมระบบ ต้องการบังคับให้คุณใช้แอปของเขา มันเลยกลายเป็นว่าอุปกรณ์ที่ซื้อมาด้วยเงินหลายพันบาท กลับไม่สามารถทำงานได้ถ้าอินเทอร์เน็ตที่บ้านหลุด หรือเซิร์ฟเวอร์บริษัทล่ม
ลองคิดดูว่าถ้าเป็นระบบรักษาความปลอดภัยบ้านที่ล่มแบบนี้ล่ะ? หรือระบบเปิดปิดประตูอัตโนมัติ? หรือถ้าเป็นที่ให้อาหารน้องหมาแบบนี้แต่เป็นเครื่องปั๊มนมแม่? ปัญหามันไม่ได้อยู่ที่ "ครั้งนี้" แต่อยู่ที่ "ครั้งหน้า" จะเป็นอะไรอีก เพราะบริษัทเหล่านี้ไม่ได้ถูกบังคับให้มีมาตรฐานความปลอดภัยหรือระบบสำรองที่จริงจัง พวกเขาขายของแล้วก็เก็บเงินไปก่อน ส่วนเรื่องเซิร์ฟเวอร์จะล่มเมื่อไหร่ก็ค่อยว่ากัน
ที่สำคัญกว่านั้นคือ การที่อุปกรณ์ "อัจฉริยะ" เหล่านี้ไม่มีการทำงานแบบ offline fallback หรือระบบสำรองฉุกเฉินในตัว มันคือการออกแบบที่จงใจให้ผู้ใช้ตกเป็นตัวประกัน การที่ Petlibro ออกมาบอกว่า "ข้อมูลยังอยู่ครบ" มันไม่ใช่การแก้ปัญหา มันคือการโบกมือลาแล้วบอกว่า "เดี๋ยวก็ดีขึ้น" ทั้งที่บ้านคุณมีน้องหมากำลังหิวโหยอยู่ตอนนี้
ผมไม่ได้บอกว่าทุกอย่างต้องใช้ระบบกลไกแบบโบราณ แต่การออกแบบระบบที่ "เอาความสะดวกของบริษัท" มาก่อน "ความปลอดภัยของผู้ใช้" มันไม่ควรเป็นเรื่องที่เรายอมรับได้อีกต่อไป โดยเฉพาะอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับการดำรงชีวิตของสิ่งมีชีวิต ไม่ว่าจะเป็นคนหรือสัตว์ ถ้าเครื่องให้อาหารอัตโนมัติไม่สามารถทำงานได้เมื่ออินเทอร์เน็ตขาด มันก็ไม่ควรถูกเรียกว่า "อัจฉริยะ" แต่มันคือ "เครื่องให้อาหารที่ต้องมีอินเทอร์เน็ตถึงจะทำงาน" ซึ่งมันโง่กว่ากล่องให้อาหารแบบตั้งเวลาเมื่อ 20 ปีที่แล้วด้วยซ้ำ
เหตุการณ์ครั้งนี้คือบทเรียนราคาแพงสำหรับทุกคนที่กำลังคิดจะซื้ออุปกรณ์ IoT ราคาแพงๆ ก่อนตัดสินใจ ให้ถามตัวเองหนึ่งข้อ: ถ้าบริษัทนี้เจ๊งไปพรุ่งนี้ หรือเซิร์ฟเวอร์ล่มแบบนี้ อุปกรณ์ของฉันยังใช้งานได้ไหม? ถ้าคำตอบคือ "ไม่ได้" นั่นแปลว่าคุณไม่ได้ซื้ออุปกรณ์ แต่คุณกำลังเช่า "บริการ" ที่ผูกติดกับความอยู่รอดของบริษัท ซึ่งมันไม่คุ้มกับเงินที่จ่ายไปแน่นอน
สรุปให้ฟังแบบไม่ต้องคิดตาม: น้องหมาน้องแมวที่อดข้าวเพราะเซิร์ฟเวอร์ล่ม ไม่ใช่ "อุบัติเหตุ" แต่มันคือ "สถาปัตยกรรมแห่งความเสี่ยง" ที่บริษัท tech ทั้งหลายจงใจสร้างขึ้นเพื่อผูกขาดผู้ใช้ไว้กับระบบของตน ถ้ายังไม่มีการบังคับให้อุปกรณ์ IoT ต้องมีระบบสำรองแบบ offline เรื่องแบบนี้จะเกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า และคราวหน้าเหยื่ออาจไม่ใช่แค่สัตว์เลี้ยงของคุณ
ที่มา: The Verge — อ่านต้นฉบับ
ความคิดเห็น 6
กำลังโหลดความคิดเห็น...